2 bladsye.

Gebruik en Misbruik van die Bybel

Is die Bybel ontoereikend? lemand het op ’n slag die Bybel die grootste martelaar genoem.

Wat moet die Bybel nie al verduur nie! Wat is nie al gedoen om eie standpunte met die Bybel te bewys nie! Die een probeer met die Bybel in sy hand aan te toon dat die kinderdoop verkeerd is. ’n Ander beroep hom op die Bybel om daarmee te bewys dat ons op Saterdag die rusdag moet vier. Broeder A beweer met sy hand op die Bybel dat geskeie ontwikkeling die wil van God is, terwyl broeder B oortuig is dat die Bybel integrasie leer. Die een kerk sê dat die vrou op grond van die Skrif in die kerk nie ’n amp kan vervul nie, maar ’n ander kerk besluit tog wel op grond van dieselfde Skrif dat die ampte vir die vrou oopgestel moet word. Waar lê tog die oorsaak dat mense met dieselfde Bybel tot sulke uiteenlopende en selfs teenstrydige uitsprake kom? Waar lê die oorsaak: by die Bybel of by hulle wat die Bybel bestudeer? Is die Bybel ontoereikend om ons duidelik God se wil bekend te maak of moet ons die oorsaak van soveel verwarring soek by hulle wat die Bybel verkeerd verklaar? Die antwoord is nie moeilik nie. Dit leer ons reeds in die geskiedenis.

Die les van die geskiedenis🔗

Die geskiedenis leer ons dat ons maar baie versigtig moet wees in ons beroep op die Heilige Skrif. In 1613 het die beroemde natuur- en sterrekundige Galileï ’n boek laat verskyn waarin hy breek met die sogenaamde geosentriese wêreldbeeld, ’n wêreldbeeld waarvolgens die aarde die middelpunt van die heelal is en die son om die aarde wentel.

Galileï het deur sy ontdekking van die Jupiter-satelliete oortuig geraak dat daar ’n heliosentriese wêreldbeeld is. Die son is die middelpunt van die heelal en die aarde draai om die son.

Dit was egter onaanvaarbaar vir die leiers van die Rooms-Katolieke kerk. Op grond van Josua 10:12 het hulle Galileï veroordeel. Sy standpunt bots met die Christelike geloof. Later het geblyk dat Galileï reg was en die kerk verkeerd. Die gesag van die Bybel het daardeur nie skade gely nie, maar dit het die kerk in ’n groot verleentheid geplaas. Hierdie voorbeeld kan met baie ander aangevul word.

Hoe dikwels is daar nie in die loop van die geskiedenis; uitsprake van kerke, konsilies of sinodes op grond van die Bybel gedoen wat later weer herroep moes word nie?

Beteken dit dat ’n beroep op die Bybel eintlik nie moontlik is nie? Hoegenaamd nie. Hoe baie uitsprake van kerke en sinodes is daar in die loop van die eeue nie op grond van die Bybel gedoen wat tot vandag toe nog staan nie! Dink maar net aan die Ekumeniese Simbole of die Drie Formuliere van Enigheid waarin op grond van die Bybel uitsprake gedoen is oor die goddelike Drie-eenheid, die nature van Christus, die versoening deur voldoening, die uitverkiesing wat ons as Skrifwaarhede bely en aanvaar. Hierdie uitsprake gaan oor die leer, maar wat van die lewe? Kan ons ook in die praktiese lewe van elke dag, byvoorbeeld met betrekking tot gehoorsaamheid aan die owerheid, ons politieke keuse, ons sosiale betrokkenheid, klinkklaar antwoorde uit die Bybel kry? Kan ek na die Bybel gaan wanneer ek ’n antwoord soek op my persoonlike probleme? Al te seker. Maar ons moet die Bybel eerbiedig benader.

Beskeidenheid noodsaaklik🔗

In die soeke na die wil van God in ’n konkrete situasie is beskeidenheid beslis noodsaaklik. Ons moet onthou: die Bybel is helder en duidelik. Hy skyn soos ’n lamp in ’n donker plek. Maar ons verstand is deur die sonde verduister. Ons kan die lig wat uit God se Woord uitstraal nie sien nie. Ons het die verligting van die Heilige Gees nodig om die Bybel te verstaan en om God se wil te kan ken. Ons sogenaamde gesonde verstand is geheel en al ontoereikend om die Bybel te verstaan en God se wil te kan ken. Ons het verligte oë van die verstand nodig (Ef 1:18). Dit beteken ons moet verlig word deur die Heilige Gees.

Daar is altyd die ontsaglike gevaar dat ons die Bybel net met bloot verstandelike kennis wil probeer verstaan. Ook is daar die gevaar dat ons die Bybel gaan gebruik ter verwesenliking van eie planne en doelstellings. Soos in die Middeleeue, in die tyd van die kruistogte, roep ons: Dit is die wil van God!

Die gevaar is daar dat die Bybel gebruik word om ons eie standpunt te bevestig. Die Bybel word gebruik om ’n eie ideologie ’n skyn van Christelikheid te gee.

Praktiese riglyne🔗

Wanneer ons godsdiens ons erns is dan sal ons seker voortdurend vra: Here, wat wil U hê moet ek doen? (Hand 9:6). Dit was Paulus se gebed na sy bekering.

Besef van eie sondigheid en onmag om die wil van God te ken, maak ons beskeie, ootmoedig en bring ons op ons knieë voor God. Gebed om die verligting van die Heilige Gees bly altyd die eerste en belangrikste voorvereiste vir die verstaan van die wil van God (Ps 25:12; Ps 86:11). Wanneer ons ootmoedig, nederig, biddend die Bybel benader, sal ons dan antwoord kry op ons soeke na die wil van God? Al te seker.

Wanneer ons erken dat die Bybel die gesagvolle Woord van God is dan bly die vraag oor die wyse waarop die Bybel ons wil lei. Ons moet altyd in gedagte hou dat die Bybel ons nie direkte antwoorde op allerlei vrae en probleme van maatskaplike, sosiale en politieke aard gee nie. Daar is nie tekste in die Bybel waaruit ons regstreeks kan aflei hoe die staatsvorm van ’n land moet wees, vir watter politieke party ons moet stem of hoe ek my geld moet bestee nie.

Wel gee die Bybel vir ons konkrete gebooie: Ons moet ons naaste liefhê. Ons mag nie met ’n ongelowige trou nie. Maar wanneer dit kom by die konkretisering van Gods gebooie dan dreig ons om te verdwaal en mis te tas.

Die Nuwe Testament spreek egter baie duidelik oor die kennis van die wil van God. Ons moet daarna strewe. Sodat julle kan beproef wat die wil van God is (Rom 12:2). Hoe sal ons dit regkry? Die antwoord is: deur verandering, deur die vernuwing van ons gemoed. Innerlike vernuwing, ’n lewe van opoffering, heiligmaking, bring ons by die verstaan van die wil van God.

Die Bybel leer ook vir ons dat waar die liefde vir die Here en sy Woord in ons lewe toeneem, ons oorvloedig sal word in kennis en alle ervaring om die dinge waar dit op aan te kom te onderskei  (Fil 1:8,9). Die dinge waarop dit werklik aankom, sal dan vir ons helder en duidelik word.

Dit is noodsaaklik om onsself te oefen in ons biddende omgang met die Bybel. Ons moet nie op een teks ’n hele betoog bou nie. Dit is belangrik om Skrif met Skrif te vergelyk.

In diepe afhanklikheid van die Here en in ’n gelowige luister na die Bybel mag ons vertrou dat die Heilige Gees ons sal lei. So is God se Woord ’n lamp vir ons voet en ’n lig op ons lewenspad.