Bron: Kerk en Woord, 2015. 3 bladsye.

Genesis 4 - Uit die Skrif Twee Soorte Mense op die Aarde

Kain en Abel⤒🔗

Wat vertel die HERE ons in Genesis 4? Vertel hy die verhaal hoe Kain Abel vermoor het? Hy laat ons sien dat daar twee soorte mense op die aarde was. Dit is Kain se soort en dan Abel en Set se soort. Of beter: die saad van die slang en die saad van die vrou.

Albei groepe is uit Adam en Eva gebore. En die HERE was vir albei groepe bekend. Adam en Eva het hulle kinders vertel van God. Dat hulle in ‘n verbond met die HERE lewe. Adam en Eva se kinders het geweet: Ons pa en ma het die verbond met God gebreek. Hulle was ongehoorsaam, het geëet van die boom. Ja, Kain en Abel het goed geweet van die oordeel van die HERE wat oor hulle ouers en oor hulleself gekom het. Maar Adam se kinders het ook geweet van die pragtige belofte van Genesis 3:15, die moederbelofte van alle genadebeloftes van die HERE. Dit was die belofte dat die saad van die vrou, d.w.s. die gelowige nakomelinge van Eva, uiteindelik sou seëvier oor die nakomelinge van die slang. Ja, Kain en Abel en die ander het almal geleef met die belofte van ‘n komende Verlosser. Hulle het geweet dat daar ‘n Messias sou kom.

Kain en Abel het opgegroei as twee verbondskinders. Met dieselfde openbaring oor God, met dieselfde belofte. Maar albei het ook geweet: Ons moet die HERE wat ons en ons ouers soveel belowe, ook LIEFHÊ. Maar nou blyk dit hier in Genesis 4 dat party van Adam en Eva se nakomelinge saad van die slang was. En hoe ander weer saad van die vrou was. Die saad van die slang kies om soos satan te maak. Hulle versit hulle teen God. Dit gaan baie verder as Adam en Eva se opstand. Van God se mooi belofte wil hul niks weet nie, die belofte van Een wat satan se heerskappy sal vernietig.

Let eers op hoe Kain begin wys het dat hy van die kamp van satan is. Van hulle ouers het Kain en Abel geleer om God te erken. Om Hom te aanbid en Hom te dank vir sy gawes. Kain offer van die eerstelinge, die bestes van die oes. En Abel offer ook die bestes, die vet van die lammetjies uit sy kudde. Die verskil is: Abel het sy kleinheid voor God besef, dat sy pa en ma se opstand die dood gebring het. Sover dit hom aangaan, God het egter sy woord gegee. Dit was ‘n woord van genade vir sondaars. Hy't beloof Hy sal hulle verlos van satan. Hy sal een uit die nageslag van die vrou gee. En aan daardie belofte het Abel vasgeklou. Hy het geglo: Dit is ons enigste hoop. Met dié gesindheid bring hy sy beste aan God. Die naam Abel beteken asempie, nietigheid, tevergeefs. En miskien het Eva die naam aan Abel gegee omdat hy liggaamlik klein en swak was. Maar Abel het geglo. Geloof wat die Heilige Gees in sy hart gewerk het.

Kain se gesindheid was nie so nie. O ja, hy was wel godsdienstig en hy offer ook. Maar aan die Verlosser en sy verlossing wat God beloof het, het hy hom nie gesteur nie. Kain was blykbaar ‘n sterk en fris man. Sy naam beteken "smid" of "spies". Hy 't homself nie klein gevoel teenoor God nie. Hy offer nie uit afhanklikheid en dankbaarheid nie. God se genade het hy nie nodig gehad nie. Daarom gee hy homself nie in die offer aan God nie. Inteendeel, hy het genoeg gehad aan homself. En ook aan dit wat hy uit die aarde gehaal het. Daarom lees ons in Hebreërs 11:4: "Deur die geloof het Abel ʼn beter offer aan God gebring as Kain…" Want mens kan God nie flous met jou godsdienstigheid nie. Hy sien tot in die diepste van ons harte. En daarom het Hy Abel en sy offer genadig aangesien. Maar Kain en sy offer nie. Dit het Hy verwerp! God weerstaan die hoogmoedige, maar aan die nederige gee Hy genade.

Kain en Abel

Ons lees in vers 5: "Toe word Kain baie kwaad en hy het sy kop laat hang." Hoe durf God hom en sy offer verwerp, terwyl Hy Abel en sy offer aanneem? Hoe kan God maak asof hy minder is as sy broer? En dan word dit duidelik: Vir Kain gaan dit in sy godsdiens nie oor God nie, dit gaan oor homself, oor wat hy uit God kan kry! En as God hom dan nie aanvaar nie, dan vat hy dit nie! Hy sou nooit weer vir God ʼn offer bring nie. As God vir Kain belangrik was, sou hy hom voor die HERE verneder het, sy skuld voor God erken het. Maar so laat hy hom nie verneder nie. Dan gee hy eerder pad uit die kring van die gelowiges. Hy loop oor na die kamp van satan. God het gesê die nakomelinge van Eva moet vyande wees van satan en sy volgelinge. Maar Kain laat satan baas word in sy lewe (1 Joh. 3:12). Dit, sê Johannes, was die rede vir sy bose dade – dat hy sy broer Abel begin haat het. Abel se werke was regverdig, Kain s'n uit die satan.

God wat dit alles geweet het, waarsku Kain. Hy vra: "Waarom is jy kwaad en waarom laat jy jou kop hang?" Of waarom is jou gesig so vertrek? Natuurlik het God geweet wat die rede was maar met die vraag wou Hy Kain help om te sien op watter dodelik gevaarlike pad hy is. In sy hart was haat, afguns, gekrenkte trots. En sulke hatigheid kon so maklik oorgaan in moord. Die HERE sê vir Kain: Die sonde is soos wilde dier wat voor die deur lê. Hy loer op ʼn kans om jou te bespring. Jy hoef die deur maar net ‘n skrefie oop te maak. Kain, jy moenie toegee aan hierdie hatigheid nie. Jy moet baas wees daaroor. Anders kan jy die prooi daarvan word. So geduldig en barmhartig het God Kain vermaan. Maar Kain het hom nie laat waarsku nie. Sy besluit was klaar geneem. Niks kon hom meer keer nie. En as hulle dan op ‘n dag alleen in die veld is, dan gebeur dit: ‘n woordewisseling ontstaan. En Kain slaan Abel dood.

As Kain kon, sou hy God vermoor het. Want sy hatigheid teen Abel was eintlik gemik teen God. Maar omdat God ver is en hy Hom nie kon bykom nie, het hy dit op Abel uitgehaal. Dit is die vreeslike van die sonde. Sy pa en ma se opstand teen God, lei op die ou end tot die verskriklike breuk met sy naaste, met Abel. Die HERE het Kain egter nie gelos nie. Hy soek hom op en roep hom tot verantwoording: Kain, waar is jou broer? Die Regter vra die misdadiger om sy skuld te erken. Dog Kain erken niks. Boonop is hy nog brutaal teen God: "Hoe moet ek weet, is ek my broer se wagter?" So verskriklik is die sonde: Die sonde is liefdeloosheid teenoor God. Maar dan traak jou naaste jou ook nie meer nie. Dit is die Kainshouding. Hy wil nie langer met Abel of met die God van Abel iets te doen hê nie.

Maar dan moet Kain hoor dat God alles weet van sy daad. En dat hy vervloek sal wees.

Dat alles teen hom sal wees. Hoe hard hy ook al sal werk, dit sal nie help nie. Daar sal nie genoeg groei om van te lewe nie. Elke keer sal hy moet oppak en trek. Nêrens op aarde sal hy rus kry nie. Nie by God nie en ook nie by die mense nie. Mens sou verwag dat Kain God om genade sou smeek toe hy hierdie vervloeking van God hoor. Maar dan spoeg Kain al sy haat teen God uit! Verwytend sê hy: Kyk, U verdryf my nou uit die land. Daar is vir my nie meer plek by U nie. ‘n Swerwer en vlugteling sal ek wees op die aarde. En elkeen wat my kry sal my doodslaan. My skuld is te groot om dit te dra.

Was dit ‘n skuldbelydenis? Nee, net die teendeel. Hy verhard hom steeds verder. Hy beskuldig die HERE. Wat God hom nou oplê, kan geen mens dra nie – God verwoes sy lewe nou heeltemal. As die hemel gesluit is, en God onbereikbaar, en sy medemense stoot hom uit buite hulle kring... En as selfs die aarde hom vyandig is, wat bly dan van die lewe oor? En as hy dan moet saamleef met skuldgevoelens, met die vrees dat enigeen hom gaan doodmaak.... Hoe kan God hom so brandmerk? Hy bely nie: "Teen U, o God het ek gesondig" nie. Nee, hy kla net oor die grootheid van sy straf! Toe het die HERE vir Kain ‘n teken gegee. Let wel, nie ‘n teken aan sy liggaam nie. Nie ‘n teken wat bedoel was vir ander nie. Nee, maar ‘n teken bedoel vir Kain self. Wat die teken was weet ons nie. Maar hy kon seker wees: Hulle sal hom nie doodslaan nie.

En dan lees ons die vreeslike ding: "Toe gaan Kain weg van die aangesig van die HERE. En hy het gewoon in die land Nod..." Kain draai sy rug op God – doelbewus. Geduldig het die HERE na hom bly kom met sy Woord. God se aangesig was nog altyd na Kain toe gedraai. Maar Kain wil niks met Hom te doen hê nie. Boos, opstandig, vyandig gaan hy weg van God af. Om te woon in die land Nod. Nod beteken swerwersland. Daar is rusteloosheid, onsekerheid, nooit voel jy tuis nie. En tog, as Kain in Nod woon, dan lyk dit of alles tog wonderlik goed gaan. Nie die dood nie, maar lewe heers in sy tente. Want hy het getrou met sy suster. En hulle kry hulle eersteling: Henog! En Kain het ‘n stad gebou en dit na Henog genoem. M.a.w. Kain het ‘n nuwe begin gemaak. Maar dit was ‘n begin met ‘n gebalde vuis teen God. Hy sou God nog laat sien hoeveel hy van die lewe maak: ‘n Seun, ‘n stad, ‘n geslag. Maar mens proe die verlange na veiligheid en mag en krag. Dit was ‘n geslag en ‘n lewe sonder God...

vuis

Op die oog af het God se vloek niks beteken nie. Kain se geslag het geweldig vooruitgegaan. Baie kinders, baie gawes en baie talente.

In Lameg se gesin kom dit tot ‘n hoogtepunt. Hy neem vir hom twee vroue, Ada en Silla. Dat God gesê het één man met één vrou skeel hom nie. Hy wil baie kinders hê, hom sterk maak teen God. En dan kry Lameg drie seuns: Jabal, Jubal en Tubal-Kain. Al drie word meesters met hulle uitvindsels. Jabal, die man wat met groot kuddes vee geboer het. Jubal, die man van musiekinstrumente, siters, fluite. Tubal-Kain, die man van yster en koperinstrumente. Al drie was entrepreneurs, ondernemers. Hulle het die lewe verryk, dit gerieflik gemaak. Maar nie om God daarmee te dien nie. Om hulleself steeds meer van God los te maak. Hulle jaag daarna om sterk en magtig te word. Kain het geweet: God het beloof my lewe is beskerm. As iemand Kain doodslaan, sou dit sewe-voudig gewreek word. Maar by Lameg hoor ons ‘n uitdagende lied: "Voorwaar, ek slaan 'n man dood wat my wond en 'n seun wat my kwes. Want Kain sal sewe maal gewreek word, maar Lameg sewe-en-sewentig maal!" Lameg glo hy het God se beskerming nie nodig nie. Hy sal homself beskerm!

Die name wat hierdie kragmanne aan hulle vroue gee, moet ons nie miskyk nie. Ada beteken: "versiersel" of "juweel", beeld van ‘n mens. Silla beteken "skaduwee, en wat is so welkom in die blakende oosterse son soos ‘n mooi skaduwee; dit bied lafenis. Lameg se dogter dra die naam Naema. Dit beteken "skoonheid", "lieflikheid". Verruklike mooi vrouens, ‘n lus vir die oog. Besittings of, kom ons sê "geld". Geld en mooi vroue en geweld, dit was die drie kenmerke van die Kainsgeslag, van die haters van God, van die saad van die slang.

Vir Adam en Eva moes dit gelyk het of alle troos en lig weg was. Hul gelowige nageslag was uitgewis. Die HERE het sy belofte egter nie vergeet nie. Uit Eva sou die ware lewende saad gebore word. Hy het Adam en Eva weer ‘n seun gegee. En hulle het verstaan dat hy in die plek van Abel gekom het. Daarom het hulle hom Set genoem. By Set lees ons niks van die kragmanne en die pragvroue van die Kainsgeslag nie. Tog sê Genesis 4:26 ‘n pragtige ding. Daar staan: "En ook vir Set is 'n seun gebore". Nie net Kain het ‘n nageslag gehad nie. Nee ook Set. Hy word die vader van ‘n huisgesin, van ‘n lyn van nakomelinge, van ‘n geslag. Nee, ons kry nie ‘n lys van indrukwekkende name soos by die Kaïniete nie. En tog wil die skrywer van Genesis sê: Hier loop die eintlike lyn van die mensdom. En dan noem Set sy seun: Enos. Enos beteken "swakheid", "sterflikheid". ‘n Heeltemal ander naam as "juweel" of "pragmens" by Lameg. Kyk, die naam Enos is ‘n geloofsbelydenis. Dit wil sê: Ons self is swak en sterflik, maar God is ons krag. Hy sal dit vir ons bewerk. En dan eindig Genesis 4 met: "Toe het hulle die Naam van die HERE begin aanroep". Dit verwys na die publieke erediens. M.a.w. Set se nakomelinge het by die HERE hulp gesoek.

Kain se nasate het uitgeblink, ‘n versameling van onheilige opstandelinge teen God; saad van die slang! Maar Set se nasate het hulle beskerming by God gesoek. Die swakke sondaars neem toevlug by die sterke, ewige God. Dit het nie opgekom uit hulle eie sondige hart nie. Dit was toe al die werk van die Seun van God. Hy het sy kerk vergader deur sy Gees en sy belofte. Maar so het duidelik geword wie saad van die vrou was.

slang

Broeders en susters, ons het die diens begin met: "Ons hulp is in die Naam van die HERE wat die hemel en die aarde gemaak het". As ons dit bedoel, dan sal die HERE ons ook regtig beskerm. Dan is ons toekoms ewig seker deur Christus. Maar as ons dit nie bedoel nie, is ons op die pad van Kain. Dan bou ons nie op wat God in Christus beloof het nie. Dan wil ons ons eie heil uitwerk, maar sonder God! En Kain se pad het doodgeloop in die groot watervloed. Toe is hulle almal weggevee van die aarde af. En almal wat sonder God lewe, stuur af op ‘n ewige nag.